Meld u aan voor onze nieuwsbrief

Juni - Kamer slaat op valreep plank mis

Er ging een gejuich op, alsof het Nederlands elftal zojuist het beslissende doelpunt had gescoord in de finale op het WK. Maar wat de opwinding veroorzaakte, was de instemming van de Tweede Kamer met de Motie Kant. De (voorlopig?) laatste bijdrage van de voormalige SP-leider Agnes Kant aan de Nederlandse politiek plaatst WMO-aanbestedingen buiten de aanbestedingsplicht.

 

Gemeenten mogen kiezen om de WMO-diensten aan te besteden of via subsidies weg te zetten. Curieus, want het is zeker dat deze motie onuitvoerbaar is, op grond van de Europese Richtlijn. Minister Klink kent de opvatting van de Europese Commissie op dit punt al lang, maar de Kamer moet er blijkbaar nog achter komen.

 

Dat de SP tegen aanbestedingen is gekant is algemeen bekend. Maar dat de Tweede Kamer de motie als een overwinning viert, verraadt een schrijnend gebrek aan kennis over aanbestedingen. Want aanbestedingen zijn niets meer of minder dan een instrument. Net als subsidiering dat is. Waar het om gaat is een gemeente in beide gevallen vooraf moet bedenken wat men wil bereiken, wat men belangrijk vindt dat er wordt geleverd. En het antwoord op die vraag komt niet vanzelf bovendrijven bij een subsidieregeling.

 

Van korte duur

De feestvreugde valt alleen te begrijpen, als je denkt dat een aanbesteding altijd moet leiden tot een race om de laagste prijs. Dan worden inderdaad de WMO-diensten – veelal schoonmaak – tot op het bot uitgekleed. En krijg je vervolgens ontevreden klanten en geruzie over de geleverde kwaliteit in de media. Daar zit niemand op te wachten.

 

Maar daar ben je niet vanaf door de diensten via subsidies weg te zetten bij ‘vertrouwde organisaties’. Ook dan zul je als opdrachtgever nauwkeurig moeten beschrijven wat je verstaat onder de kwaliteit van de te leveren diensten. En dat laten veel gemeenten achterwege. Uit gemak, om te bezuinigen, uit onkunde of onwetendheid. Het is nu eenmaal gemakkelijk om getallen met elkaar te vergelijken. De materiekennis ontbreekt, of wordt onvoldoende ingebracht in het inkoopproces.

 

De politiek zou er dan ook beter aan doen te investeren in betere procedures om kwaliteit meetbaar en vergelijkbaar te maken. Bijvoorbeeld via past performance, de kwaliteit die partijen in het verleden hebben geleverd. In plaats van een motie aan te nemen die in flagrante tegenspraak is met de eigen regels. De aanstaande behandeling van de Aanbestedingswet biedt een prima gelegenheid voor een snelle begrafenis van deze ‘pikanterie’.

 

Ulbo Faber, aanbestedingsadviseur en directeur van Multum Interest BV.

<- Terug